SP Schijndel Actie
Toekomst voor de Oude Hoevenbraak
LEVENDE GESCHIEDENIS
Januari 2000 zijn de laatste woningen van het gemeentelijk woningbedrijf Schijndel overgedragen aan Huis&Erf. Het betrof woningen uit de periode van de wederopbouw. Een wederopbouw die aan Schijndel om een extra inspanning vroeg: in ‘de granaatweken’ was een aanzienlijk deel van het woningbestand in Schijndel zwaar beschadigd en/of verwoest.
Door de operatie Market Garden, kwam Schijndel gedurende zes weken in de vuurlinie te liggen. Beschietingen door de Duitsers vanuit Schijndel leidden tot tegenbeschietingen van de geallieerden vanuit de corridor tussen Sint Oedenrode en Veghel. De wederopbouw werd in 1945 opgepakt door noodwoningen te bouwen (aan wat nu de Van Tuyllaan heet, aan de Wijbosscheweg en de meeste werden gebouwd in ‘de blokkendoos’, het gebiedje tussen de Servatiusstraat en Deken Baekersstraat, waar nu het Bekkershuis staat.
Midden op de foto de tijdelijke woningen De Blokkendoos
Vrij snel na de bouw van noodwoningen werden in 1948 de eerste nieuwe woningwetwoningen opgeleverd. Het betreft woningen van het type twee-onder-een-kap, woningen die in diverse types in veel gemeenten gebouwd zijn. Maar of er ergens zo veel zijn gebouwd als in Schijndel?
Onderzoek bij de bewoners
Aangespoord door bewoners van de wijk ‘Oude Hoevenbraak’ hebben we een onderzoek over de beleving van de woning en woonomgeving gedaan.
Het onderzoek is niet gedaan bij de bewoners van de Deken Baekersstraat, maar onze aanbevelingen kunnen ook voor die straat naadloos overgenomen worden.
De initiatiefnemer hopen met het rapport LEVENDE GESCHIEDENIS de toekomst van een bijzondere wijk veilig te kunnen stellen
Het rapport is hier te downloaden
Hieronder een samenvatting rapport
Eikenstraat
Aanleiding onderzoek:
Nieuwbouw EBC
De geplande nieuwbouw van een EBC De Regenboog als 27 klassige school in de Hertog Jan II laan is er een van die een behoorlijke impact op de wijk kan krijgen.
Het bekend worden van deze ontwikkeling heeft bij bewoners van de wijk nogal wat vragen opgeroepen. Wat gaat die eventuele nieuwe school betekenen voor onze wijk? Zijn ze van plan om onze huizen te gaan slopen? We hebben toch de belofte dat onze huizen nog lang niet weg hoeven, maar houden ze zich aan die belofte?
De straten
Daarnaast zijn de straten gedateerd, ligt het riool er bijna 60 jaar en is dus aan vervanging toe.
Groot onderhoud na overname
Bij overname van de huizen door Huis&Erf is er groot onderhoud aan de huizen gedaan. Dit was echter beperkt groot onderhoud, de huizen hebben erdoor geen extra levensduur van tenminste 50 jaar erbij gekregen. De gevolgen van dit beperkte groot onderhoud beginnen merkbaar te worden.
Sloop
Verhalen over sloop van (een groot deel) van de wijk blijven de kop opsteken. Niet verwonderlijk met het ingrijpende bouwplan voor de Regenboogschool en de achterliggende gedachte achter het beperkte groot onderhoud van begin deze eeuw.
Reactie
Met het aanhouden van verontrustende geluiden, zijn meerdere bewoners ook stelliger en stelliger aan het worden: “Ze kunnen doen wat ze willen, maar ik ga hier niet uit weg.” of “De enige manier waarop ik mijn huis zal verlaten, is tussen vier planken.”
SP: wat vinden de bewoners?
Reden voor de SP om een onderzoek te starten. Hoe denken de bewoners van de ‘oude Hoevenbraak’ over hun wijk? Wat zijn de toekomstmogelijkheden voor dit bijzondere wijkje.
Hoevenbraaksestraat
Uitslag onderzoek onder bewoners is duidelijk:
Vooral de goede sfeer, de ruimte, de soort woningen, er is tijd voor elkaar, de sociale controle worden opvallend vaak genoemd. Opvallend daarbij is dat met het goede van sociale controle tegelijkertijd veel vrijheid en privacy naast elkaar genoemd worden.
Zorg om de wijk
Daarnaast zijn er ook twee opmerkingen gemaakt die een bepaalde zorg uitspreken.
- Of men in de wijk wil blijven wonen antwoord men met ja. Maar niet als het een a-sociale buurt wordt. Het toewijzingsbeleid zou er dat van kunnen maken.
- Ook is een bewoner van mening dat de wijk een beetje een versleten indruk maakt.
Wat kan er verbeteren?
Op de vraag of de wijk verbeterd kan worden werd 42 keer met ja geantwoord en 15 keer met nee.
De wijkbewoners kwamen ook met een tiental verbeteringsvoorstellen. Voorstellen zoals:
- bestrating en trottoirs verbeteren,
- meer jonge mensen met kinderen in de wijk
- betere veiligheid
- verbetering van isolatie en dubbel glas voor de woningen
Overleg met bewoners
Meteen na het onderzoek hebben we de uitkomsten met de bewoners doorgesproken. Wat betreft de voorgestelde verbeteringen wordt opgemerkt dat de trottoirs al hersteld worden. En wat echt als algemeen gedragen verbetering wordt gezien is de isolatie en dubbel glas van de woningen.
- Het belangrijkste dat zowel uit het onderzoek naar voren kwam en op de wijkbijeenkomst werd bevestigd is toch het mooie van de oude wijk. De sociale controle, het nog tijd hebben voor elkaar, mooie woningen met veel ruimte en de privacy.
- De opmerking, een mooie wijk, fijne sfeer en gemoedelijk wonen is een prima samenvatting
- Vervolgens is de opmerking, nostalgie, moet je blijven koesteren, een blik naar de toekomst. Ook uit eerdere mondelinge gesprekken blijkt dat de bewoners graag in de wijk willen blijven wonen. En dan komt de logische vraag, wat zijn de mogelijkheden om deze wijk ook in de toekomst te kunnen behouden?
mooie wijk, fijne sfeer, gemoedelijk wonen
Behoud en versterking van deze wijk uit de tijd van de wederopbouw
In Schijndel zijn na de Tweede Wereldoorlog veel twee-onder-een-kap-woningen gebouwd. Logisch, want er moest na de granaatweken bij de bevrijding veel herbouwd worden.
Je vindt dit soort woningen, in meerdere verschillende types, op de volgende locaties:
- Op de Boschweg in de Distelstraat, Leliestraat en Zonnebloemstraat. In de van Helmondstraat werd naast hetzelfde type woningen ook één vrijstaande woning gebouwd.
- In de Beemd in de Deken Baekersstraat.
De Dekenbaekersstraat
- In het Wijbosch aan de Kerkstraat en enkele huizen in de Mgr. Van de Venstraat.
- Op de Hoevenbraak een compleet wijkje in de Hoevenbraaksestraat, Populierstraat, Lindenstraat, Wilgenstraat en Eikenstraat.
In de Beukenstraat en Meidoornstraat staan 3 blokjes van 2 huizen (zelfde type als in Lindenstraat en Eikenstraat).
Ook in de Kerkstraat huizen uit de periode van de wederopbouw
Hoe hebben deze woningen de tand des tijd doorstaan?
Wat bijzonder is aan Schijndel is dat vrijwel al deze wederopbouwwoningen redelijk origineel zijn gebleven.
Uitzondering daarop vormen de complexen waar de gemeente destijds woningen aan de huurder heeft verkocht. In de Mgr. Van der Venstraat, Kerkstraat, Distelstraat en van Helmondstraat wijken deze woningen soms wat meer en soms minder af van de originele.
Bijzonder als je het wilt zien
Woningen van dit type zijn in de periode van de wederopbouw in veel gemeenten gebouwd. Dát is niet bijzonder. Wèl bijzonder is de grote hoeveelheid van deze woningen die er in Schijndel zijn gebouwd. In de ‘oude Hoevenbraak’ zelfs in een compleet wijkje. En: veel van deze woningen de tand des tijds redelijk goed hebben doorstaan.
Dakkapellen in de Populierstraat
Levende geschiedenis
Als de Oude Hoevenbraak wordt aangemeld om opgenomen te worden als beschermd dorpsgezicht is de toekomst van dit karakteristieke wijkje gewaarborgd.
Kansen op succes
Volgens ons zijn er kansen om de aanmelding als beschermd dorpsgezicht succesvol in te zetten èn af te sluiten:
- De bevrijding van Zuid-Nederland heeft haar sporen in Schijndel achtergelaten, de verwoesting van veel huizen is één van deze sporen, de wederopbouw ervan het logische gevolg
- De Oude Hoevenbraak is een typerend wijkje uit de periode van de wederopbouw naar de Tweede Wereldoorlog.
- Het uiterlijk van deze wijk uit wederopbouw is nauwelijks geschonden. Er is dus een gaaf tijdsbeeld.
- In de wijk zijn meerdere types van deze woningen herkenbaar aanwezig, daarmee wordt het tijdsbeeld completer
- Deze wijk kan in relatie gezien worden met andere bouwprojecten uit dezelfde periode in ons dorp. Daarmee wordt tevens duidelijk gemaakt dat de prijs voor de bevrijding een hoge is geweest.
- De woningen zoals ze te vinden zijn in de Oude Hoevenbraak zijn in dezelfde tijd in veel gemeenten gebouwd. Maar in weinig gemeenten zijn deze woningen nu nog zo ongeschonden aanwezig. En in weinig gemeenten zijn er zo veel gebouwd.
- De in de wijk aanwezige ‘noodkerk’, het huidige SCC De Vink maakt het beeld van de wijk compleet.
- De voormalige jongensschool aan de Hertog Jan II laan, de ‘Paulusschool’, is goed in te passen in het beschermd dorpsgezicht.
- Een wijk met goede en betaalbare twee-onder-een-kap woningwetwoningen op ruime kavels, is een wijk waar de huizen in de toekomst nog steeds gewild zijn. Continuïteit mag dus verondersteld worden.
- Krijgt de wijk de status van beschermd dorpsgezicht, dan zijn er mogelijkheden om de ontstaansgeschiedenis van deze wijk te gebruiken in educatieve en recreatieve projecten, gekoppeld aan andere aanwezige overblijfselen van de Tweede Wereldoorlog in en in de nabijheid van ons dorp. Het verhaal kan hierdoor compleet weergegeven worden, onze recente geschiedenis kan daardoor uitgroeien tot een levend onderdeel van het heden en de toekomst.
- Vaak worden karakteristieke en bijzondere boerderijen, kerken, industriële gebouwen en herenhuizen tot monument verheven. Het aantal arbeiderswoningen met een bijzondere status is zeer beperkt. In Schijndel hebben we de kans om dit wat meer in evenwicht te brengen.
Nu de Vink, maar eerder de noodkerk van de Hoevenbraak
Niet alleen behouden, ook versterken!
Het zou heel mooi zijn om de kansen die geboden worden bij een beschermd dorpsgezicht te versterken. Dit kan op meerdere manieren:
Maak een project recente geschiedenis,
Waarin onder andere:
- de ontstaansgeschiedenis van de wijk wordt uitgelegd
- Leg verbanden vanuit de wijk naar de boerderijen uit de periode van de wederopbouw.
- Schijndel heeft enkele straatnamen in de kom die herinneren aan de periode van de bevrijding, zoals op de Hoevenbraak Plein 1944. Op de Bosweg herinnert de naam Boskoopstraat aan de hulp die Schijndel bij haar wederopbouw kreeg vanuit dit Zuid-Hollandse dorp. En de Distelstraat is vernoemd naar het nationale symbool van onze Schotse bevrijders: de distelbloem.
Hoek Distelstraat met Zonnebloemstraat, ook woningen uit de wederopbouw
- Op de Rooisedijk staat het standbeeld van de Schotse bevrijders.
- Linkjes kunnen worden gelegd naar de paar huizen in de Hoevenbraak die er ook al voor september 1944 stonden.
- Zoek aansluiting bij andere zichtbare restanten uit de tijd van het einde van de Tweede Wereldoorlog, zoals de straatnamen Vliegveldweg en Landingsweg, de herbouwplannen van de molen in Eerde, de nog aanwezig restanten van Duitse stellingen in de Geelders.
- Maak gebruik van de rijkelijk aanwezige documentatie uit de collectie van de Heemkundekring
- Ontsluit deze documentatie via het internet. Maar vergeet drukwerk niet.
- Betrek daar scholen bij, met als voordeel dat recente geschiedenis zichtbaar wordt gemaakt en beleefbaar wordt.
- Maak samen met de STER en VVV recreatieve fiets- en wandelroutes waarbij de bevrijding van Schijndel zichtbaar en beleefbaar gemaakt wordt.
Boerderij uit de wederopbouw, het bouwjaar staat op het dak (Boxtelseweg)
Voorstellen om het karakter van de wijk te versterken:
- Zorg voor een toewijzingsbeleid waarin de sociale structuur wordt versterkt
- Onderhoud aan de woningen moet het karakter van de woningen versterken, er geen afbreuk aan doen
- Beloon wijkbewoners als zij plannen maken het particulier groen in de wijk weer haar specifieke karakter te geven door de aanplant van ligusterhagen en voortuintjes. Zet samen met VMBO-groen een project op om samen met bewoners dit te realiseren.
- Sta toe dat garages en schuttingen weer gebouwd kunnen worden met betonnen platen. De huidige kwaliteit daarvan is veel hoger dan die uit de vijftiger en zestiger jaren. Bouwwerken opgetrokken uit betonnen platen passen goed bij het karakter van de wijk.
- Voorkom dat de gevels van woningen verder worden aangetast, zoals de laatste jaren soms is gebeurd met rolluiken e.d. Ga in overleg met bewoners hoe het originele beeld op termijn hersteld kan worden.
- Het riool is vaak aan vervanging toe, maak herinrichtingsplannen die het specifieke karakter van de wijk versterken. Kies daarbij voor kwaliteitsmateriaal dat past in de vijftiger jaren. Dit geldt zowel voor de bestrating, als voor groen en straatmeubilair.
- Als je het echt goed wilt doen, beperk het beschermd dorpsgezicht dan niet tot de óude Hoevenbraak’ maar geef andere (deels nog gave) straten ook de beschermde status. Wij denken dan vooral aan de Deken Baekersstraat, Kerkstraat en het wijkje op de Boschweg: Distelstraat, Zonnebloemstraat en Leliestraat.
Aanbeveling:
Onze aanbeveling is een duidelijke:
- Gemeentebestuur en Huis&Erf, maak een gezamenlijk project van het aanmelden van de Oude Hoevenbraak tot een beschermd dorpsgezicht.
- Verken ook de mogelijkheid om karakteristieke en redelijk ongeschonden andere straten uit dezelfde periode hierbij aansluiting te geven.
- Start tegelijk samen met onder andere het onderwijs, de heemkundekring en de Stichting Toerisme En Recreatie (en VVV) overleg om te komen tot een gezamenlijk project waarbij een belangrijke periode uit de recente geschiedenis van ons dorp levend en beleefbaar gehouden kan worden. De kansen daartoe zijn vele.
Door dit te doen kunnen we ook in de toekomst herinneringen levend houden aan de prijs die onze vrijheid gekost heeft.
Wilgenstraat: ook hier letterlijk en figuurlijk ruimte en lucht om te kunnen leven
Hier kunt u het rapport als pdf-bestand downloaden
Laat weten wat u vindt: Gebruik hiervoor onderstaande reactiemogelijkheid:
Volg SP Schijndel
Blijf op de hoogte
Meld je nu aan voor de nieuwsbrief van Emile Roemer en belangrijk nieuws van de SP:
Recent nieuws
- Nieuwe editie ZO-krant, 9000 stuks huis aan huis verspreid in Schijndel
- "Snijden in eigen vlees dat doen we alleen thuis"
- Géén overbodige keuringen voor indicatiestelling
- SP voorstel voor maximaal sociaal beleid aangenomen!!
- Pas op de plaats in proces Meierijgemeenten
- Goed gesprek met direkteur Huis en Erf
- Bouwen zonder visie
- Emile Roemer: het kattenbak-akkoord
- Schijndels SP bestuurslid koninklijk onderscheiden
- Afspraak met Huis en Erf
- Emile Roemer: Land in zorgen, tijd om te kiezen
- SP fractie: géén valse verwachtingen wekken!!
- SP fractie biedt pot mosterd aan
- Emile Roemer: een succesvolle week
- Huis en Erf houdt zich niet aan de afspraak
- Verplichte marktwerking in de thuiszorg van de baan
- Wat vindt de gemeenteraad van het VNG feestje?
SP in de regio
Nieuws van de SP
WOENSDAG 16 MEI
- Leijten: Minister moet garant staan voor ziekenhuis Beverwijk
- Van Bommel wil snel opheldering behandeling Turkse zanger
DINSDAG 15 MEI
- Roemer steunt stakende HTM-chauffeurs voor behoud eigen vervoerbedrijf
- Van Bommel wil protest tegen executie Iraanse homo’s
- Onderzoek SP: Zorgen bij agenten om nationale politie
MAANDAG 14 MEI
ZONDAG 13 MEI
- Emile Roemer op Libelle Zomerweek
- Gesthuizen wil hardere aanpak fraude en oneerlijke handelspraktijken
VRIJDAG 11 MEI
- Roemer: ‘Dit wordt hét moment om de SP in de regering te stemmen’
- Van Dijk: 'Zet falende oud-bestuurders Amarantis op non-actief'
DONDERDAG 10 MEI
- SP dient samen met PvdA, GL en D66 wetsvoorstel openbaar vervoer in
- Bashir: 'Ook NS terughalen naar overheid'
WOENSDAG 9 MEI
Webshop
Bezoek onze vernieuwde shop. Mooie kleding, leuke gadgets,
interessante boeken en rapporten...
